In het kort

• De opwarming van de aarde is de directe oorzaak van de huidige extreme hittegolven in Europa.
• De uitstoot van fossiele brandstoffen zorgt ervoor dat deze temperatuurpieken vaker voorkomen en heviger zijn.
• De stedelijke infrastructuur loopt gevaarlijk achter op het steeds snellere tempo van de klimaatverandering.

Een recente evaluatie door het collectief World Weather Attribution (WWA), waaraan ook experts van het KNMI hebben meegewerkt, stelt dat de intense hitte die Europa momenteel in zijn greep houdt een direct gevolg is van de opwarming van de aarde. Dat meldt ANP.

Uit het onderzoek blijkt dat zulke extreme temperatuurpieken een halve eeuw geleden nog bijna ondenkbaar zouden zijn geweest.

Historische verschuivingen analyseren

Door historische gegevens uit 1976 – een jaar met recordhitte – en de zware hittegolf van 2003 te analyseren, hebben wetenschappers de verschuiving in klimaatpatronen in kaart gebracht.

Hun bevindingen wijzen erop dat als een soortgelijk weerfenomeen zich in 1976 had voorgedaan, de dagtemperaturen ongeveer 3,5 graden lager zouden zijn geweest, wat overeenkomt met een wereldwijde temperatuur die destijds zo’n 1,1 graden koeler was.

Toenemende frequentie van extreme hitte

De kans op deze extreme omstandigheden is de afgelopen twee decennia dramatisch toegenomen. Hitte overdag komt nu tien keer vaker voor dan tijdens de crisis van 2003.

Nog opvallender is de toename van drukkende nachttemperaturen, die nu meer dan 100 keer zo waarschijnlijk zijn als 23 jaar geleden.

Rol van fossiele brandstoffen

De Duitse onderzoekster Friederike Otto merkte op dat de atmosferische patronen die de hitte veroorzaken weliswaar niet zeldzaam zijn, maar de temperaturen die eruit voortvloeien wel. Het rapport stelt dat de verbranding van fossiele brandstoffen de klimaatverandering heeft aangewakkerd, wat leidt tot hittegolven die intenser, vaker en langduriger zijn. Daarnaast maakte het onderzoek duidelijk dat het El Niño‑fenomeen geen rol speelt bij deze specifieke gebeurtenis.

Wijdverspreide gevolgen in steden

De gevolgen waren wijdverspreid: bijna 50 procent van de 854 gemonitorde Europese steden – vooral in Midden-, West- en Noord-Europa, zoals Duitsland, Engeland en Nederland – kreeg te maken met ongekende hittebelasting.

Caroline Pereira Marghidan, onderzoeker bij het KNMI en risicospecialist bij het Rode Kruis, waarschuwde dat de stedelijke infrastructuur niet is ontworpen voor zulke extreme hitte. Ze wees op een groeiende kloof tussen het steeds snellere tempo van klimaatveranderingen en het trage tempo waarin mensen zich aanpassen. Dit verband tussen de huidige Europese hittegolf en de wereldwijde klimaatverandering werd ook genoemd door Simon Stiell, hoofd klimaat bij de VN.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief