In het kort

• De voorgestelde bezuinigingen van de Nederlandse overheid zorgen voor een zware financiële last voor chronisch zieken en gehandicapte burgers.
• Door alle beleidswijzigingen samen stijgen de maandelijkse kosten voor de meest kwetsbaren met honderden euro’s.
• Belangenorganisaties eisen dringende compensatie om wijdverspreide financiële problemen te voorkomen.

Het Nationaal Instituut voor Budgettering Nibud in Nederland heeft gewaarschuwd voor de financiële gevolgen van voorgestelde overheidsmaatregelen voor mensen met chronische ziekten of een handicap.

Volgens hun analyse zorgt een combinatie van maatregelen uit het huidige regeerakkoord en eerdere regeerperiodes voor een aanzienlijke financiële last voor deze kwetsbare groepen. Dat meldt NOS.

Belangrijke beleidswijzigingen die de kosten opdrijven

Verschillende specifieke bezuinigingen en veranderingen zorgen voor deze kosten. Denk aan een verhoging van het eigen risico voor de zorg, verlagingen van de uitkeringen voor mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn, en het schrappen van huishoudelijke hulp via de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo).

Bovendien worden bepaalde medicijnen uit het basisverzekeringspakket geschrapt en worden belastingaftrek voor specifieke zorgkosten, samen met subsidies voor mensen met een beperking, afgebouwd. De regering is ook van plan om eigen bijdragen in te voeren voor jeugdzorg, de Wmo en wijkverpleging.

Last van alle maatregelen bij elkaar

Mattias Gijsbertsen, directeur van Nibud, zegt dat de gevolgen het hardst aankomen bij mensen die meerdere soorten zorg nodig hebben, omdat de verschillende maatregelen elkaar versterken.

Volwassenen met een handicap die een uitkering ontvangen of ouders van gehandicapte kinderen kunnen hun maandelijkse uitgaven met 100 tot 300 euro zien stijgen. Dat komt bovenop de bestaande financiële kloof, want mensen met chronische aandoeningen geven nu al gemiddeld 100 tot 400 euro per maand meer uit dan mensen zonder dergelijke beperkingen.

Het financiële tekort in cijfers

Om dat te illustreren verwijst Nibud naar een alleenstaande met een motorische beperking die een uitkering ontvangt. Deze persoon geeft nu al 241 euro meer per maand uit aan zaken als energie en toegankelijkheidsliften dan iemand zonder beperking. De voorgestelde veranderingen van de regering zouden daar nog eens 160 euro bovenop doen, waardoor de totale extra kosten oplopen tot 401 euro per maand.

De persoonlijke tol wordt geïllustreerd door Niels van Hoorn, een voormalig lichtontwerper in de scheepsbouw die leeft met SMA. Na een verslechtering van zijn gezondheid, verergerd door COVID-19, kon hij niet meer werken en heeft hij nu 24 uur per dag zorg nodig van zijn vrouw en zonen. Van Hoorn schat dat de nieuwe maatregelen hem netto 1.000 euro extra per maand zouden kunnen kosten. Zijn gezin leeft nu al van een krap budget door spaargeld aan te spreken en te bezuinigen op vrijetijdsactiviteiten, zoals vakanties of uitstapjes naar de dierentuin.

Financieringstekorten en uitdagingen bij de verdeling

Hoewel de coalitie bijna 6,5 miljard euro op de sociale zekerheid wil bezuinigen, blijft het onduidelijk wat de exacte besparingen zijn. De regering heeft weliswaar 350 miljoen euro aan compensatie toegezegd voor mensen met een handicap en chronisch zieken, maar de verdelingsmethode staat nog niet vast. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft aangegeven dat ze deze steun misschien niet kunnen faciliteren, omdat veel mensen die hiervoor in aanmerking komen niet bekend zijn bij de gemeente en dergelijke ondersteuning buiten hun gebruikelijke takenpakket valt.

Als reactie daarop leggen Van Hoorn en de koepelorganisatie Ieder(in) een reeks persoonlijke getuigenissen voor aan de regering. Hun doel is duidelijk maken dat beleidsmakers de reële gevolgen van deze cumulatieve kosten begrijpen. Gijsbertsen zegt dat de regering moet bepalen waar deze overlappende maatregelen het hardst aankomen en dat er compensatie moet komen voordat het beleid in werking treedt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief