In het kort

• Op 12 augustus is er op het Spaanse vasteland voor het eerst in meer dan een eeuw een totale zonsverduistering te zien.
• Onderzoekers laten 60 ballonnen op grote hoogte op om de temperatuurdalingen in de atmosfeer te bestuderen.
• Beschermende brillen blijven verplicht voor alle toeschouwers wereldwijd.

Op 12 augustus beleeft het Spaanse vasteland voor het eerst in meer dan een eeuw een totale zonsverduistering. Deze zeldzame hemelse gebeurtenis, die ook delen van IJsland en Groenland treft, betekent een historische terugkeer voor de regio. Dat meldt euronews.

Hoewel er in 1912 een hybride zonsverduistering plaatsvond, wijzen sommige astronomen op 1905 als de laatste keer dat Spanje een volledige zonsverduistering meemaakte.

Baan van de totaliteit

Het fenomeen begint vlakbij de Noordpool en trekt zuidwaarts, waarbij de schaduw van de maan in ongeveer 90 minuten zo’n 8.260 kilometer over de Atlantische Oceaan aflegt.

Het hoogtepunt van de zonsverduistering vindt plaats voor de westkust van IJsland, waar de totaliteit 2 minuten en 18 seconden duurt, voordat de schaduw uiteindelijk de Middellandse Zee bereikt.

Wereldwijde zichtbaarheid en veiligheid

Buiten de baan van de totale zonsverduistering zullen miljoenen mensen over de hele wereld een gedeeltelijke zonsverduistering zien. Kijkers in Alaska en Siberië, maar ook in delen van Canada, het noorden van de VS, Europa en West-Afrika, zullen de zon gedeeltelijk verduisterd zien.

In Dublin zal bijvoorbeeld 94 procent van de zon bedekt zijn, terwijl je in New York een vermindering van 9 procent zult zien. Experts herinneren je eraan dat beschermende brillen verplicht zijn, ongeacht de mate waarin je naar de zon kijkt.

Een kosmisch feest

Het belooft een kosmische marathon te worden, beginnend met een uitlijning van zes planeten voor zonsopgang en eindigend met het hoogtepunt van de Perseïden-meteorenregen bij nieuwe maan.

Om dit te vieren zorgen het Europees Ruimteagentschap (ESA) en NASA voor live-verslaggeving, waarbij de ESA evenementen organiseert in León en uitzendt vanuit het Javalambre Astrofysisch Observatorium. Carole Mundell van de ESA beschreef het evenement als een bijzonder moment waarop de mensheid zich verbonden voelt met het universum.

Wetenschappelijke initiatieven

Wetenschappelijk onderzoek staat ook hoog op de agenda: teams van Amerikaanse universiteiten zijn van plan om vanuit IJsland en Spanje meer dan 60 ballonnen op grote hoogte te lanceren – tien keer zoveel als tijdens de Noord-Amerikaanse zonsverduistering van 2024.

Onder leiding van Angela Des Jardins van de Montana State University moeten deze ballonnen atmosferische verschuivingen en temperatuurdalingen meten die worden veroorzaakt door de schaduw van de maan.

Toekomstige astronomische gebeurtenissen

Als we vooruitkijken, staat Spanje op het punt om nog meer astronomische spektakels mee te maken. Op 2 augustus 2027 vindt er een aanzienlijk langere zonsverduistering plaats, die tot wel 6 minuten en 23 seconden duurt in Zuid-Spanje en verschillende landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Daarna volgt op 26 januari 2028 een ringvormige „ring van vuur“-verduistering. Ondertussen blijven wetenschappers zoals Andrei Zhukov van de Koninklijke Sterrenwacht van België deze verschijnselen bestuderen; ze hebben de Proba-3-missie gebruikt om via satellietcoördinatie artificiële verduisteringen te creëren die enkele uren duren.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief