In het kort

• Medische vooruitgang verlengt de levensverwachting, maar zorgt niet altijd voor een betere levenskwaliteit.
• In rijke landen is de kloof tussen langer leven en gezond leven het grootst.
• Gezondheidsstatistieken moeten meer rekening houden met functioneel welzijn en niet alleen met levensduur.

Een uitgebreide analyse, gepubliceerd in The Lancet Public Health, laat een verontrustende trend zien: hoewel medische vooruitgang het menselijk leven verlengt, verbetert de kwaliteit van die extra jaren niet in dezelfde mate.

Deze kloof tussen levensverwachting en gezonde levensjaren, door onderzoekers omschreven als de ‘morbiditeitskloof’, is toegenomen van gemiddeld 8,8 jaar in 1990 tot 10,7 jaar in 2023.

Groeiende kloof

Uit gegevens van 204 landen blijkt een wereldwijd patroon: de gezondheidszorg is heel goed in het verlengen van het leven, maar heeft moeite om lichamelijk en geestelijk lijden te voorkomen.

De wereldwijde levensverwachting steeg in drie decennia van minder dan 65 jaar naar bijna 74 jaar. Het aantal gezonde levensjaren nam minder sterk toe, van 56 naar 63 jaar. Daardoor brengen mensen een groter deel van hun leven door met ziekte, beperkingen of pijn.

Regionale ongelijkheden

De Verenigde Staten vertonen de grootste ongelijkheid: burgers brengen daar gemiddeld 14 jaar door in slechte gezondheid, op de voet gevolgd door Australië en Canada.

Opvallend is dat vooral rijke landen met grotere verschillen kampen. Volgens de onderzoekers komt dat doordat mensen in welvarende samenlevingen vaker chronische aandoeningen overleven die vroeger dodelijk zouden zijn geweest. Daardoor kunnen gezondheidsproblemen zich gedurende een langer leven opstapelen.

Oorzaken van een afnemende levenskwaliteit

Verschillende chronische aandoeningen dragen bij aan deze afname in levenskwaliteit, waaronder obesitas, diabetes, gehoorverlies en psychische problemen zoals angst en depressie.

Andere factoren zijn artritis, aanhoudende rugpijn en de blijvende schade door roken. Hoewel deze aandoeningen niet per se tot een vroegtijdig overlijden leiden, ontnemen ze je wel de vreugde en het gemak van het ouder worden.

Nieuwe definitie van medisch succes

Uiteindelijk concludeert het onderzoek dat een lange levensduur niet langer de enige maatstaf voor medisch succes mag zijn. De focus moet verschuiven van het simpelweg toevoegen van levensjaren naar het verbeteren van de kwaliteit van die jaren. Het doel moet zijn dat mensen niet alleen langer leven, maar die extra tijd ook in goede gezondheid, comfort en welzijn kunnen doorbrengen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief