In het kort
- De recente verstoring in Iran onderstreept hoe kwetsbaar ons wereldwijde voedselsysteem is door de afhankelijkheid van artificiële stikstofmeststoffen.
- De overstap van een aanbodgerichte aanpak naar een aanpak die de vraag naar meststoffen direct aanpakt via innovatieve oplossingen zoals biochar is cruciaal voor voedselzekerheid op de lange termijn.
- Overheidsinvesteringen en samenwerking tussen belanghebbenden zijn essentieel om duurzame alternatieven op te schalen en een veerkrachtiger wereldwijd voedselsysteem te creëren.
Het recente conflict in Iran, waardoor de Straat van Hormuz tijdelijk werd afgesloten, bracht een kritieke kwetsbaarheid in ons wereldwijde voedselsysteem aan het licht: de afhankelijkheid van synthetische stikstofmeststoffen. Deze verstoring veroorzaakte een schokgolf in de meststoffenmarkt. Daardoor schoten de prijzen omhoog en de voedselzekerheid wereldwijd in gevaar kwam.
De crisis legde een fundamentele tekortkoming bloot: onze afhankelijkheid van een systeem waarin energieschokken automatisch leiden tot voedseltekorten. Boeren wereldwijd worden geconfronteerd met stijgende kosten voor meststoffen. Ook degenen die sterk afhankelijk zijn van import uit de Golfregio lopen het risico helemaal zonder te komen zitten.
Biochar als duurzaam alternatief
Een duurzamere aanpak vereist dat de vraag naar meststoffen direct wordt aangepakt. Biochar is een koolstofrijk materiaal geproduceerd uit landbouwafval. Dit biedt een veelbelovende oplossing door de bodemvruchtbaarheid te verbeteren en stikstofuitspoeling te verminderen. Studies hebben aangetoond dat de behoefte aan kunstmest voor gewassen zoals tarwe aanzienlijk afneemt wanneer biochar wordt toegepast. Dit verbetert niet alleen de voedselzekerheid, maar ook het klimaat door koolstof in de bodem op te slaan.
De voordelen van biochar liggen in de lokale productie met behulp van direct beschikbare landbouwafvalstoffen, waardoor de afhankelijkheid van wereldwijde toeleveringsketens tot een minimum wordt beperkt. Er is echter verder onderzoek nodig om de toepassing ervan voor verschillende gewassen, bodems en regio’s te optimaliseren.
Oplossingen aan de vraagzijde
Andere oplossingen aan de vraagzijde zijn precisielandbouwtechnieken die de bemesting afstemmen op de specifieke behoeften van gewassen, en microbiële meststoffen die een alternatieve bron van voedingsstoffen bieden. Regeneratieve landbouwpraktijken kunnen op termijn ook de bodemvruchtbaarheid herstellen, waardoor de afhankelijkheid van synthetische middelen afneemt. Het World Economic Forum legt nadruk op deze oplossing.
Hoewel een volledige overstap van synthetische stikstof niet meteen haalbaar is, moeten de overheidsinvesteringen in het verminderen van de afhankelijkheid van meststoffen aanzienlijk worden verhoogd. De huidige focus op het herstellen van het aanbod gaat voorbij aan de dringende noodzaak van systemische verandering. De markt voor koolstofverwijdering stimuleert nu al particuliere investeringen in de productie van biochar. Daarmee wordt de basis gelegd voor het opschalen van deze oplossing.
Een gezamenlijke inspanning
Overheden, ontwikkelingsinstellingen en de particuliere sector moeten inzien hoe urgent het is om de afhankelijkheid van kunstmest aan te pakken. Alleen door een gezamenlijke inspanning om onderzoek, ontwikkeling en de invoering van oplossingen aan de vraagzijde te financieren, kunnen we zorgen voor een veerkrachtig en duurzaam wereldwijd voedselsysteem.
