In het kort

• Vlaanderen heeft 8.802 leerlingen hun schooltoelage ontnomen vanwege buitensporig spijbelen.
• Middelbare scholieren vormen de overgrote meerderheid van deze financiële sancties.
• Strenger toezicht van de overheid zorgt voor een stijgende trend in het terugbetalen van subsidies.

Een historisch hoog aantal van 8.802 leerlingen werd tijdens het afgelopen schooljaar hun Vlaamse schooltoelage ontnomen vanwege buitensporig spijbelen. Deze cijfers werden bekendgemaakt door Caroline Gennez (Vooruit), de Vlaamse minister van Welzijn, in een officieel antwoord op een vraag van parlementslid Katrien Schryvers (CD&V). Dat meldt Het Nieuwsblad.

De financiële steun in kwestie maakt deel uit van het Groeipakket, een overheidsprogramma dat bedoeld is om gezinnen met een laag inkomen te helpen. Deze steun is echter afhankelijk van de aanwezigheid; gezinnen verliezen de subsidie als een kind 30 of meer halve schooldagen mist zonder geldige reden.

Gevolgen voor verschillende onderwijsniveaus

Het overgrote deel van deze gevallen deed zich voor in het secundair onderwijs, waarbij 6.372 leerlingen betrokken waren. Daarnaast kregen meer dan duizend leerlingen in zowel het basisonderwijs als de kleuterschool dezelfde sanctie opgelegd.

Er is een gestage stijging in deze terugbetalingen, van 8.109 gevallen in het schooljaar 2022-2023. Deze trend weerspiegelt een breder probleem van schoolverzuim, waarbij 26.508 leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs vorig jaar minstens 30 ongeoorloofde halve dagen afwezig waren.

Strenger toezicht van de overheid

Deze piek kan worden toegeschreven aan strenger toezicht van de overheid. De huidige regelgeving staat de staat nu toe om geld terug te vorderen na slechts één jaar ernstig spijbelen, terwijl eerdere beleidsregels doorgaans een langere geschiedenis van verzuim vereisten voordat sancties werden opgelegd.

Hoewel de overheid hoopt dat deze koppeling tussen financiering en aanwezigheid leerlingen motiveert om op school te blijven, is de strategie omstreden. Voorstanders vinden dat staatssteun gepaard moet gaan met verplichtingen, maar tegenstanders stellen dat het stopzetten van financiële steun de onderliggende redenen waarom kinderen spijbelen niet oplost.

Zorgen over impact op kwetsbare gezinnen

Sommige deskundigen hebben gewaarschuwd dat deze sancties niet effectief zijn om spijbelen tegen te gaan en dat ze gemarginaliseerde gezinnen oneerlijk kunnen straffen.

In veel van die gevallen is schoolverzuim een symptoom van diepere sociale, economische of individuele crises. Uit de huidige gegevens blijkt dat zowel het verzuimpercentage als het aantal gezinnen dat door deze financiële sancties wordt getroffen, stijgt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief