In het kort

• Ervaringen uit je kindertijd vormen de basis voor intimiteit als volwassene.
• Veilige hechting neemt meestal toe naarmate mensen emotioneel volwassener worden.
• Gevarieerde sociale banden beschermen je mentale gezondheid tegen eenzaamheid op latere leeftijd.

Het kader voor intimiteit als volwassene wordt vaak al in de kindertijd gelegd. De hechtingstheorie stelt dat de manier waarop verzorgers met een kind omgaan, een interne blauwdruk vormt voor toekomstige relaties. Wie consistente zorg krijgt, ontwikkelt meestal een ‘veilige’ hechting, waardoor je makkelijk op anderen kunt vertrouwen. Omgekeerd kan een inconsistente of verwaarlozende opvoeding leiden tot onzekerheden, die zich uiten in angst om in de steek gelaten te worden of moeite om op anderen te vertrouwen. Zo kan iemand die is opgegroeid met wisselvallige emotionele steun – waarbij strenge veroordeling en overdreven lof elkaar afwisselen – zijn of haar volwassen leven doorbrengen met het voortdurend testen van de stabiliteit van zijn of haar relaties. Dat meldt Psychology Today.

Emotionele ontwikkeling volgen

Recent onderzoek wijst uit dat deze vroege patronen niet voor altijd vastliggen. Een studie uitgevoerd door Sebastian Simonsen en zijn team aan het Universitair Ziekenhuis van Kopenhagen onderzocht hoe hechtingsstijlen zich ontwikkelen tussen de leeftijd van 18 en 79 jaar. Aan de hand van gegevens van bijna 3.600 Deense burgers onderzochten de onderzoekers of deze emotionele blauwdrukken veranderen naarmate mensen ouder worden en hoe dergelijke veranderingen het psychologisch welzijn beïnvloeden. Het team stelde de hypothese dat een veilige hechting zou correleren met een betere geestelijke gezondheid en minder symptomen van angst of depressie, waarschijnlijk omdat mensen met een veilige hechting meer bevredigende relaties opbouwen.

Methodologie en classificatie

Hoewel het onderzoek gebaseerd was op transversale gegevens – waarbij verschillende leeftijdsgroepen werden vergeleken in plaats van dezelfde personen gedurende tientallen jaren te volgen – werd er gebruikgemaakt van een stevige steekproefomvang over twee jaar om ervoor te zorgen dat de resultaten geen uitschieters waren. De deelnemers werden ingedeeld in vier verschillende prototypes: veilig, angstig (vermijdt nabijheid), afwijzend (trekt zich terug) of bezorgd (bang om in de steek gelaten te worden). Uit de resultaten bleek dat 65 procent van de deelnemers een veilige hechting had, een cijfer dat overeenkomt met trends in andere ontwikkelde landen.

Groei van emotionele volwassenheid

De gegevens lieten een positieve trend zien: veilige hechting neemt meestal toe met de leeftijd. Met name mensen in de leeftijdsgroep van 50-59 jaar hadden 20 procent meer kans op veilige hechting dan jongere deelnemers, die meer hechtingsgerelateerde angst rapporteerden. Deze verschuiving suggereert dat emotionele volwassenheid en levenservaring onzekerheden uit de vroege kindertijd kunnen verzachten.

Uitdagingen op latere leeftijd

Bij de oudste deelnemers kwam echter een andere trend naar voren. Bij de 70- tot 79-jarigen kwam afwijzende hechting vaker voor. Terwijl slechts 14 procent van de totale populatie in deze categorie viel, steeg dit cijfer tot 22 procent bij de oudste groep. Dit kan het gevolg zijn van specifieke generatiekenmerken of het trauma van het verlies van een partner, waardoor sommige senioren zich emotioneel terugtrekken. Zo’n afwijzende houding kan helaas hun vermogen om zich aan te passen aan de eenzaamheid van de oudere jaren belemmeren.

Gevolgen voor het welzijn op de lange termijn

Deze bevindingen zijn bemoedigend voor jonge volwassenen die momenteel worstelen met onzekerheid in hun relaties, aangezien de kans op het ontwikkelen van een veilige hechting in de loop van de tijd toeneemt. Bovendien benadrukt het onderzoek het belang van het diversifiëren van emotionele banden op oudere leeftijd. In plaats van uitsluitend te vertrouwen op een romantische partner, kan het onderhouden van banden met kinderen, kleinkinderen, huisdieren of losse kennissen je mentale gezondheid beschermen. Uiteindelijk wijst het bewijs erop dat de meeste mensen naarmate ze ouder worden een meer bevredigend en stabiel emotioneel leven kunnen opbouwen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief