In het kort

• Medisch Centrum Kinderwens (MCK) heeft ouders niet geïnformeerd over het gebruik van ‘massale’ spermadonoren. Daardoor zijn er meer dan 1.200 kinderen verwekt door een beperkt aantal mannen.
• Medisch Centrum Kinderwens heeft de aanbevelingen van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie niet gevolgd.
• Zo werd het advies om het aantal kinderen per donor te beperken en ouders daarover te informeren genegeerd.

Medisch Centrum Kinderwens ligt onder vuur omdat de kliniek honderden ouders niet heeft geïnformeerd over het gebruik van ‘massale’ spermadonoren. De zaak kwam aan het licht door onderzoeksjournalistiek van Nieuwsuur. De kliniek gebruikte sperma van minstens 36 mannen, die elk meer dan 25 kinderen verwekten. Daardoor zijn in totaal meer dan 1.200 kinderen geboren bij bijna 1.000 vrouwen.

Nieuwe regels rond spermadonatie

Deze zaak kwam aan het licht in 2017, toen verschillende moeders ontdekten dat één spermadonor vader was van meer dan 100 kinderen. Daarop richtte de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie een commissie op om de problemen rond donorpraktijken aan te pakken.

De aanbevelingen uit 2018 stelden dat klinieken het aantal kinderen per donor moesten controleren en zowel moeders als donoren moesten informeren zodra de grens van 25 kinderen werd overschreden. Ondanks dat twee leden van het management van Medisch Centrum Kinderwens in deze commissie zaten, waaronder de huidige directeur, werd dit advies niet opgevolgd. De kliniek bracht ouders pas in 2025 op de hoogte van het gebruik van massadonoren.

NVOG verdedigt niet-bindende richtlijnen

Terwijl Medisch Centrum Kinderwens geen uitleg gaf over het uitblijven van actie, stelde de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie dat alle aanbevelingen waren overgenomen, maar niet bindend waren. De vereniging gaf aan erop te vertrouwen dat klinieken het advies zelf zouden opvolgen. Ook het ministerie van Volksgezondheid was in 2018 op de hoogte van de aanbevelingen, maar greep niet in, net als de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd, ondanks eerdere meldingen over de situatie.

Die passiviteit kreeg stevige kritiek van Stichting Donorkind, een organisatie die opkomt voor donorkinderen. Zij vinden het schokkend dat het ministerie en de Inspectie destijds niet hebben ingegrepen en pleiten voor een onafhankelijk onderzoek naar donorpraktijken in Nederland van de afgelopen jaren. Ook uiten ze zorgen dat de stemmen van donorkinderen niet zijn meegenomen in het oorspronkelijke advies.

De kwestie van massadonoren speelt niet alleen bij MCK: er zijn in totaal 85 gevallen in Nederland vastgesteld. Medisch Centrum Kinderwens is verantwoordelijk voor het grootste deel (36), gevolgd door Rijnstate met 18 gevallen. Opvallend is dat Rijnstate al in 2014 en 2015 ouders en donoren actief informeerde over het gebruik van massadonoren.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief