In het kort

• Winstgerichte algoritmen van sociale media zetten opvallende content voorop, waardoor vaak onbetrouwbare of controversiële berichten bovenaan komen te staan.
• Deze samengestelde feeds geven gebruikers minder controle en kunnen de democratie onder druk zetten door te bepalen welke informatie mensen te zien krijgen.
• Om dit probleem te verminderen, moeten grote techbedrijven minder controle hebben over algoritmen. Gebruikers moeten zelf kunnen kiezen welke informatie ze zien, en betrouwbare informatie moet duidelijker zichtbaar zijn.

Volgens de Nederlandse Mediaautoriteit vormen de algoritmen van sociale media een grote bedreiging voor de democratie. Door winst krijgen opvallende berichten voorrang, waardoor vaak veel onbetrouwbare en controversiële content bovenaan komt te staan. De autoriteit roept de regering op om in te grijpen.

Weinig controle over je tijdlijn

Hun recente rapport laat zien dat de tijdlijnen op sociale media vooral worden bepaald door de verdienmodellen van techbedrijven: hoe meer interactie een bericht krijgt, hoe zichtbaarder het wordt. Hierdoor hebben gebruikers weinig controle over wat ze te zien krijgen. Ook merkt het rapport op dat de politieke voorkeuren van platformeigenaren steeds duidelijker terugkomen in hoe content wordt samengesteld.

De Media Authority waarschuwt dat deze samengestelde feeds, hoewel handig, een risico vormen voor de democratie. Ze beïnvloeden wat burgers zien en wie ze volgen, en maken het moeilijker om een vrije en goed geïnformeerde mening te vormen.

Stappenplan voor strengere regels rond sociale media

Om dit aan te pakken, moeten techreuzen minder controle hebben en gebruikers zelf laten kiezen welke informatie ze zien. Betrouwbare informatie moet duidelijker en meer zichtbaar worden. De Media Autoriteit heeft hiervoor een stappenplan opgesteld met hoe Nederlandse en Europese beleidsmakers bestaande wetgeving kunnen gebruiken om deze veranderingen door te voeren.

Er blijft wel een belangrijke vraag: wie bepaalt wat “betrouwbare informatie” is? De voorzitter van de Media Autoriteit stelt dat de sector zelf hier de hoofdverantwoordelijkheid voor moet nemen. Hij wijst erop dat journalisten al werken volgens regels en codes die de kwaliteit bewaken. Dit rapport over algoritmen is nog maar het begin van een breder onderzoek naar Big Tech door de Media Autoriteit. In toekomstige studies wordt gekeken naar de invloed van platforms op de publieke opinie en de digitale advertentiemarkt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief