In het kort
- Langdurige verkoudheidsverschijnselen duiden vaak op allergische rhinitis in plaats van op een virus.
- Gespecialiseerde huidtesten en pollenkalenders brengen specifieke triggers nauwkeurig in kaart.
- Gerichte preventie en immunotherapie zorgen voor een herstel van de algehele levenskwaliteit.
Het onderscheid tussen een gewone verkoudheid en hooikoorts is niet altijd direct duidelijk. Beide kunnen gepaard gaan met een kriebelende keel of een verstopte neus. Christine Breynaert, allergoloog aan de KU Leuven, stelt dat wanneer deze symptomen weken of zelfs maanden aanhouden, er waarschijnlijk sprake is van een allergie. Naar schatting kampt tot 30 procent van de bevolking met dit probleem.
Wat is allergische rinitis?
Hoewel de term ‘hooikoorts’ veel gebruikt wordt, is deze medisch gezien onjuist. Volgens Breynaert is er geen sprake van koorts, en de veroorzakers zijn veel diverser dan enkel hooi. De medische term ‘allergische rinitis’ omvat reacties op onkruid, schimmels, grassen en bomen. De seizoenscyclus begint vaak al in februari met pollen van de els of hazelaar, gevolgd door de berk in het voorjaar en grassen in de vroege zomer. Daarnaast is de huisstofmijt een belangrijke factor. Dit microscopische diertje leeft van menselijke huidschilfers in textiel en matrassen, waardoor de klachten het hele jaar door aanwezig kunnen zijn.
Om vast te stellen of er sprake is van een allergie, kan men de pollenkalender of de AirAllergy-app van Sciensano gebruiken. Voor een definitieve diagnose kan een allergoloog een huidtest uitvoeren, waarbij extracten in de huid worden geprikt. In Leuven is hiervoor de SPAT-methode ontwikkeld, waarmee twaalf verschillende allergenen tegelijkertijd op één arm getest kunnen worden. Naast fysieke tests kijkt de specialist ook naar symptomen tijdens specifieke seizoenen en vraagt naar kruisallergieën. Zo kunnen mensen met een berkenpollenallergie reacties vertonen bij het eten van rauwe noten, wortels, selderij of bepaald steenvruchten.
Praktische tips voor preventie
Er zijn diverse praktische manieren om de blootstelling aan allergenen te beperken. Mensen met een pollenallergie doen er goed aan hun was binnen te houden en ramen enkel ’s nachts of na regen open te zetten. Tijdens het maaien van gras kunnen een FFP2-masker en een goed aansluitende bril bescherming bieden. Voor wie allergisch is aan huisstofmijten, is het advies om tapijten te vermijden, kleding niet open en shut in de slaapkamer te laten liggen en beddengoed op 60 graden te wassen of bloot te stellen aan extreme kou.
Wat betreft medische ondersteuning zijn antihistaminica de primaire keuze. De moderne varianten van deze middelen veroorzaken minder slaperigheid dan oudere versies. Daarnaast kunnen neussprays met cortisone of antihistaminica en oogdruppels de klachten lokaal verlichten. Voor patiënten bij wie medicatie onvoldoende werkt, biedt immuuntherapie via injecties of smelttabletten een structurele oplossing door het immuunsysteem te trainen.
Het belang van een tijdige diagnose
Een tijdige diagnose is cruciaal, zeker bij kinderen, omdat chronische mondademhaling kan leiden tot spraakproblemen. Ook voor volwassenen is behandeling waardevol; het kan concentratieproblemen en vermoeidheid bij studenten verminderen en de algemene levenskwaliteit aanzienlijk verbeteren.
