In het kort

• GLP-1-medicijnen vertragen de progressie van kanker en verlagen het sterftecijfer aanzienlijk bij verschillende soorten tumoren.
• Ontstekingsremmende eigenschappen en immuunmodulatie zijn waarschijnlijk verantwoordelijk voor deze beschermende effecten.
• Toekomstige gerandomiseerde studies moeten bevestigen of deze waargenomen voordelen het gevolg zijn van een direct oorzakelijk verband.

Recente bevindingen die werden gepresenteerd tijdens de bijeenkomst van de American Society of Clinical Oncology in Chicago suggereren dat GLP-1-medicijnen, die vaak worden voorgeschreven bij diabetes en obesitas, mogelijk aanzienlijke bescherming bieden tegen verschillende vormen van kanker. Dat meldt Reuters.

Gegevens uit meer dan twintig onderzoeken wijzen erop dat patiënten die deze medicijnen gebruiken, minder vaak ziekteprogressie vertonen, betere overlevingskansen hebben en beter reageren op medische behandelingen dan degenen die de medicatie niet gebruiken. Deze inzichten zijn afkomstig uit praktijkdatabases en medische dossiers over medicijnen zoals Ozempic, Wegovy, Mounjaro en Zepbound.

Biologische beschermingsmechanismen

Medische experts denken dat deze voordelen te danken zijn aan het vermogen van de medicijnen om het immuunsysteem te beïnvloeden, de insulinesignalering te reguleren en ontstekingen te verminderen. Dr. Elizabeth Susan McDonald van de Universiteit van Pennsylvania merkte op dat, aangezien chronische ontstekingen een belangrijke oorzaak zijn van de ontwikkeling van kanker, de ontstekingsremmende eigenschappen van GLP-1’s waarschijnlijk een sleutelfactor zijn.

Zo bleek uit een onderzoek onder 110.000 vrouwen dat GLP-1-gebruikers tot 35 procent minder risico hadden op het ontwikkelen van borstkanker.

Effect op uitzaaiingen en overlevingskansen

De positieve effecten lijken zich uit te strekken over talrijke stadia en soorten kanker. Onderzoek onder 12.000 patiënten toonde aan dat deze medicijnen de kans dat kankers – met name die van de lever, borst, longen en het colorectale systeem – uitzaaien aanzienlijk verminderden. Patiënten die GLP-1’s gebruikten, hadden 38 procent tot 50 procent minder kans op uitzaaiingen dan degenen die gliptines gebruikten, een andere klasse diabetesmedicatie. Bovendien werden verbeterde overlevingskansen en een lagere incidentie waargenomen bij patiënten met blaas-, prostaat- en endometriumkanker, evenals bij bloedkankers en tumoren in de dunne darm. Een analyse van Amerikaanse oncologische centra wees uit dat het risico op overlijden met ongeveer een derde was afgenomen bij patiënten met zes veelvoorkomende tumortypen.

Synergie met immuuntherapie

Daarnaast zijn er aanwijzingen dat GLP-1-medicijnen de werkzaamheid van immuuntherapieën zoals Opdivo en Keytruda kunnen versterken. Bij patiënten met stadium 3 nierziekte en diabetes type 2 werden de medicijnen in verband gebracht met een lagere sterfte en een verminderde prevalentie van lever-, darm- en longkanker.

Hoewel sommige studies bij knaagdieren waarschuwen voor mogelijke verbanden met een specifieke vorm van schildklierkanker, suggereren onderzoekers dat de bredere trend wijst op een gunstig ‘klasse-effect’ bij veel verschillende soorten kanker.

Noodzaak van verdere klinische validatie

Ondanks deze veelbelovende resultaten waarschuwen wetenschappers dat de huidige gegevens sterk gebaseerd zijn op observationele studies, die beïnvloed kunnen worden door externe variabelen zoals de algemene gezondheid van een patiënt of de toegang tot gezondheidszorg.

Daarom leveren deze bevindingen nog geen definitief bewijs van een oorzakelijk verband. Dr. Colton Jones en andere experts zeggen dat, hoewel gewichtsverlies een rol kan spelen, de voordelen verder lijken te gaan dan alleen gewichtsverlies, wat wijst op een direct kankerbestrijdend of ontstekingsremmend effect. Om deze hypothesen te bevestigen, plannen onderzoekers gerandomiseerde prospectieve studies om te bepalen of het toevoegen van GLP‑1’s aan de standaardkankerzorg de resultaten voor patiënten daadwerkelijk verbetert.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief