In het kort

• Door grote besparingen op geld van andere landen komt de strijd tegen hiv wereldwijd in gevaar.
• Het gebruik van preventieve zorg en het aantal tests zijn in cruciale regio’s sterk gedaald.
• Het geld dat landen zelf uitgeven is niet genoeg om het weggevallen buitenlandse hulpgeld op te vangen dat nodig is om de doelen voor 2030 te halen.

De Verenigde Naties waarschuwen dat de wereldwijde strijd tegen hiv in gevaar komt door zware besparingen op internationale hulp, dat meldt AFP. Volgens Winnie Byanyima, de topvrouw van UNAIDS, is de situatie nu de meest onzekere sinds de start van de wereldwijde aanpak van het virus. De vooruitgang die al vertraagde, komt door de plotse geldtekorten nog meer onder druk te staan en eerdere resultaten dreigen verloren te gaan.

Crisis in hiv-aanpak door wegvallende financiering

De crisis is ontstaan door de stopzetting van USAID en flinke bezuinigingen onder de regering-Trump, een beslissing die ook invloed kreeg van Elon Musk. Daarna volgden ook andere grote landen, zoals Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Door deze verschuiving in geldstromen hebben veel hulporganisaties zware klappen gekregen, en vooral de meest kwetsbare groepen zijn daar de dupe van.

Volgens een recent rapport van UNAIDS zijn ook de cijfers rond preventie sterk gedaald. Tussen 2024 en 2025 daalde het gebruik van PrEP in 62 landen met 38 procent. In Sub-Sahara Afrika, waar hiv het hardst voorkomt, gingen de testcijfers met 22 procent omlaag. De financiering voor condooms zakte met meer dan 90 procent en de budgetten voor preventie werden met 80 procent verminderd. Volgens Byanyima worden vooral projecten die door de gemeenschap zelf worden geleid zwaar getroffen, zoals initiatieven voor homomannen, sekswerkers en mensen met hiv die daar steun en veiligheid vinden.

VN ziet extra obstakels naast geldproblemen

Naast de geldproblemen zegt de VN ook dat nieuwe strenge wetten tegen de LGBT-gemeenschap en mensen met hiv in sommige regio’s de aanpak nog moeilijker maken. Wereldwijd zijn er sinds 2010 wel minder aidsdoden en nieuwe besmettingen, vorig jaar ging het nog om 570 duizend doden en 1,2 miljoen nieuwe gevallen. Toch waarschuwt Byanyima dat deze cijfers nog geen volledig beeld geven van de impact van de recente bezuinigingen en dat de wereld achterloopt op de VN-doelen.

Om het tekort aan geld op te vangen, hebben meer dan 50 landen beloofd om zelf meer te investeren in hiv-zorg. Byanyima zegt dat dit positief is, maar dat het niet genoeg is om het weggevallen internationale geld te vervangen. Ze roept op tot wereldwijde samenwerking om het virus aan te pakken, en pleit ook voor meer gebruik van nieuwe langwerkende medicijnen zoals lenacapavir. Dat middel wordt nu al aan enkele duizenden mensen in Afrika gegeven, maar volgens haar zijn er ongeveer 20 miljoen mensen die zo’n behandeling nodig hebben om echt impact te maken.

VN roept op tot meer internationale actie

De VN waarschuwt dat de wereld op dit moment niet op schema zit om tegen 2030 een einde te maken aan aids als bedreiging voor de volksgezondheid. Toch blijft Byanyima hopen dat die doelstelling nog haalbaar is, als er genoeg politieke wil is. Het rapport komt vlak voor een bijeenkomst van de VN-Algemene Vergadering op 22 juni. Daar willen de landen afspraken maken over een gezamenlijke strategie voor de komende vijf jaar.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief