In het kort

• NIPT-bloedmonsters kunnen zwangere vrouwen met auto-immuunziekten identificeren.
• Fragmentoomanalyse voorspelt ernstige zwangerschapscomplicaties voordat er symptomen optreden.
• Artsen gaan deze gegevens binnenkort gebruiken om proactieve, levensreddende ingrepen te doen.

Wetenschappers van de Universiteit van Leuven en het bijbehorende ziekenhuis hebben ontdekt dat bloedmonsters van niet-invasieve prenatale tests (NIPT) uiteindelijk kunnen worden gebruikt om zwangere vrouwen met auto-immuunziekten te identificeren die een hoger risico lopen op ernstige complicaties. Dat meldt Belga.

Deze bevindingen, die uitgebreid worden beschreven in Science Translational Medicine, bieden een mogelijke doorbraak voor patiënten met aandoeningen als de ziekte van Crohn, psoriasis, reumatoïde artritis of lupus, die allemaal in verband worden gebracht met een hoger risico op pre-eclampsie en vroeggeboorten.

Vroege opsporing

Van oudsher hebben medische professionals moeite om deze risico’s in de vroege stadia van de zwangerschap te herkennen, omdat de typische klinische indicatoren en symptomen vaak verborgen blijven. Om dit op te lossen, onderzocht het onderzoeksteam het fragmentoom, oftewel de patronen en fysieke kenmerken van celvrij DNA dat in de bloedbaan circuleert.

Door zo’n 2.000 bloedmonsters uit het eerste trimester te analyseren, ontwikkelden ze een computermodel dat complicaties kan voorspellen voordat ze zich voordoen. De nauwkeurigheid van dit hulpmiddel werd verder bevestigd door een aparte groep patiënten in het Ziekenhuis Oost-Limburg.

Proactieve interventies

Professor Joris Vermeesch, geneticus aan de KU Leuven en het UZ Leuven, merkte op dat artsen dankzij deze aanpak cruciale voorspellende gegevens kunnen verkrijgen uit dezelfde bloedafname die al wordt gebruikt voor standaard NIPT.

Zo’n vroege opsporing maakt proactieve medische ingrepen mogelijk, zoals snellere doorverwijzingen naar gespecialiseerde klinieken of het toedienen van een lage dosis aspirine om het risico op pre-eclampsie te verminderen.

Toekomst van NIPT 2.0

Deze vooruitgang volgt op eerder onderzoek waaruit bleek dat NIPT-monsters kwaadaardige tumoren in een vroeg stadium bij zwangere vrouwen kunnen opsporen. Hoewel deze „NIPT 2.0“-methode nog niet beschikbaar is voor algemeen medisch gebruik, streeft het UZ Leuven ernaar om deze binnen de komende twee tot drie jaar in de klinische praktijk te integreren.

Deze innovatie is vooral belangrijk in België, waar zo’n tien procent van de zwangere vrouwen een auto-immuunziekte heeft, en een klein deel daarvan zeer gespecialiseerde prenatale zorg nodig heeft.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief