In het kort

• Sociaaleconomische achterstanden leiden direct tot slechtere gezondheidsresultaten en hogere sterftecijfers in België.
• Financiële barrières dwingen patiënten met een laag inkomen om zorg uit te stellen en te veel uit te geven aan medische kosten.
• Er zijn structurele hervormingen nodig om vooruitbetalingen af te schaffen en zo gelijke toegang tot gezondheidszorg te garanderen.

Een recente analyse van het CM-gezondheidsfonds, waarbij gegevens van 4 miljoen leden werden gebruikt als afspiegeling van de algemene Belgische bevolking, laat een verontrustende toename van ongelijkheden in de gezondheidszorg zien.

De bevindingen wijzen erop dat sociale en economische achterstanden direct samenhangen met slechtere gezondheidsresultaten en een onevenredig zware financiële last bij het zoeken naar medische behandeling. Luc Van Gorp, voorzitter van CM, zegt dat het huidige systeem de mensen met de grootste medische behoeften niet beschermt, en roept op tot een dringende ommekeer in deze trend.

Sociaaleconomische barrières

De gegevens laten een vicieuze cirkel zien: mensen met een lagere sociaaleconomische status zien hun gezondheid achteruitgaan, waardoor hun zorgbehoefte toeneemt, maar juist zij hebben de minste kans om toegang tot zorg te krijgen. Door structurele barrières, zoals financiële, administratieve en organisatorische hindernissen, stellen deze mensen noodzakelijke behandelingen vaak uit.

Dit uitstel leidt vaak tot een grotere afhankelijkheid van spoedeisende hulp en ernstigere klinische verschijnselen wanneer ze uiteindelijk hulp zoeken.

Grote verschillen in sterfte en ziekte

Deze ongelijkheden komen tot uiting in schokkende statistieken over sterfte en ziekte. Zo lag het sterftecijfer in arme wijken 51 procent hoger dan in welvarende gebieden. Ook bij chronische aandoeningen is er een grote kloof; zo kwam diabetes in de armste wijken twee keer zo vaak voor als in de rijkste.

Deze verschillen wijzen erop dat gezondheidsuitkomsten in België nauw verbonden zijn met financiële stabiliteit.

De last van de zorgkosten

De financiële druk is vooral groot voor huishoudens met een laag inkomen, die gemiddeld 8 procent van hun inkomen aan zorg uitgeven. Hoewel het maximumfactuur (MAF)-systeem bedoeld is om de eigen bijdrage te beperken, wijst het onderzoek op een aantal ernstige tekortkomingen. Patiënten moeten zo vaak eerst zelf betalen voordat ze een vergoeding krijgen, wat een tijdelijke maar zware financiële druk veroorzaakt.

De MAF dekt geen toeslagen voor honoraria van zorgverleners of bijkomende kosten. De inkomensafhankelijke drempels om in aanmerking te komen, blijven voor veel gezinnen met een laag tot gemiddeld inkomen te hoog.

Voorstellen voor structurele hervormingen

Om de ongelijkheden in België aan te pakken, stelt het CM Health Fund verschillende structurele hervormingen voor. Die omvatten het uitbreiden van het systeem met derdebetalers om vooruitbetalingen te elimineren, het verder ontwikkelen van medische centra en het herstructureren van de MAF zodat deze beter aansluit bij de daadwerkelijke financiële mogelijkheden.

Van Gorp stelt dat het volksgezondheidsbeleid af moet stappen van een ‘one size fits all’-aanpak en in plaats daarvan maatregelen en diensten moet afstemmen op de specifieke behoeften van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief