In het kort

• De EU overweegt een algeheel verbod op sociale media voor minderjarigen om de online veiligheid te verbeteren.
• Regelgevers eisen dat techreuzen verslavende ontwerpkenmerken van hun platforms verwijderen.
• Lidstaten blijven verdeeld tussen een totaalverbod en op risico gebaseerde leeftijdsbeperkingen.

De Europese Unie overweegt momenteel of ze een algeheel verbod op sociale media voor minderjarigen moet invoeren om hen te beschermen tegen gevaarlijke online inhoud.

Om deze beslissing te ondersteunen presenteert een diverse groep specialisten, waaronder medische professionals, ouders, jeugdbelangenbehartigers en wetenschappers, aanstaande maandag hun op bewijs gebaseerde bevindingen.

Druk voor uniforme regelgeving

De beweging naar strengere regels wordt vooral aangestuurd door Spanje, Frankrijk en Griekenland. Deze landen hebben de Europese Commissie onder druk gezet om een uniform beleid aan te nemen, vergelijkbaar met de beperkende maatregelen die Australië in december heeft ingevoerd. EU-voorzitter Ursula von der Leyen, die heeft aangegeven de toegang voor jongeren liever te beperken, heeft laten weten dat er mogelijk al deze zomer een officieel wetsvoorstel komt.

Hoewel officiële bronnen suggereren dat een voorstel voor een leeftijdsgrens waarschijnlijk is, heeft de EU nog niet bevestigd of er een totaalverbod komt; ze zeggen alleen dat ze manieren onderzoeken om de online veiligheid te verbeteren.

Verslavende ontwerpen tegengaan

Naast deze mogelijke verboden eist de EU dat techreuzen hun platforms aanpassen. Recente richtlijnen zetten Instagram en Facebook ertoe aan functies te verwijderen die verslavend werken, in navolging van een soortgelijke waarschuwing die eerder dit jaar aan TikTok ging.

Hoewel het EU-deskundigenpanel zijn definitieve aanbevelingen nog niet bekend heeft gemaakt, kunnen eerdere bevindingen van een soortgelijke Duitse commissie een aanwijzing geven. Die groep vermeed het aanbevelen van een totaalverbod en stelde in plaats daarvan ofwel een standaard minimumleeftijd van 13 jaar voor, ofwel het beperken van specifieke risicovolle tools en diensten. Deze „risicogebaseerde“ aanpak zou de EU in staat stellen om apps aan te pakken die gebruikmaken van schadelijke ontwerpkeuzes.

Uiteenlopende standpunten van lidstaten

Het vaststellen van een uniform beleid wordt bemoeilijkt door de uiteenlopende standpunten van de lidstaten. Zo wil Frankrijk gebruikers van 15 jaar en jonger weren, terwijl Spanje streeft naar een leeftijdsgrens van 16 jaar, en landen als Estland blijven zich verzetten tegen elk verbod.

Voorvechters van digitale rechten zijn tegen algehele verboden en pleiten in plaats daarvan voor een ‘safety-by-design’-verplichting. Michiel van Hulten van Reset Tech vindt dat manipulatieve elementen, zoals advertenties die je in de gaten houden en oneindig scrollen, helemaal moeten verdwijnen. Michael McGrath, hoofd consumentenbescherming van de EU, sluit zich hierbij aan en zegt dat de komende regelgeving voorkomt dat platforms het gedrag van gebruikers manipuleren en zorgt dat kinderen beschermd blijven tegen verslavende interfaceontwerpen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief