In het kort

• Goede vrienden hebben zelden dezelfde persoonlijkheidskenmerken.
• Mensen projecteren ten onrechte hun eigen eigenschappen op hun vrienden.
• Stabiliteit en vriendelijkheid zijn belangrijker voor de tevredenheid in een relatie dan overeenkomsten.

De aloude overtuiging dat mensen die op elkaar lijken van nature naar elkaar toe worden getrokken, wordt vaak klakkeloos aangenomen. Een recent onderzoek van Yang et al. (2026) zette deze opvatting echter op losse schroeven door 371 groepjes van vier goede vrienden te analyseren. De deelnemers beoordeelden hun eigen persoonlijkheid en die van hun vrienden op basis van de Big Five-kenmerken: emotionele stabiliteit, vriendelijkheid, consciëntieusheid, extraversie en openheid. Dat meldt PsychologyToday.

Minimale persoonlijkheidsovereenkomst

Uit de bevindingen bleek dat de daadwerkelijke persoonlijkheidsovereenkomst verrassend klein was. Voor vier van de vijf categorieën was er heel weinig statistische correlatie, en bij extraversie was er helemaal geen significante overeenkomst. Dit suggereert dat iemand die heel sociaal is net zo goed een band kan opbouwen met een introvert als met een andere extravert. De enige eigenschap waar een opvallend verband te zien was, was openheid, waarschijnlijk omdat mensen die op zoek zijn naar nieuwe ervaringen vaak in dezelfde omgevingen te vinden zijn.

Nog opvallender was de kloof tussen de werkelijkheid en de perceptie. Deelnemers dachten dat hun vrienden veel meer op hen leken dan de gegevens daadwerkelijk aangaven. Dit suggereert dat mensen de neiging hebben hun eigen kenmerken op hun vrienden te projecteren, waardoor een vals gevoel van gespiegelde persoonlijkheden ontstaat.

Rol van gelijkenis in tevredenheid

Verder werd onderzocht of deze waargenomen of daadwerkelijke gelijkenis bijdroeg aan de kwaliteit van de relatie. Verrassend genoeg was dat niet het geval. Noch echte, noch ingebeelde gelijkenis bleek een voorspeller te zijn voor hoe tevreden mensen waren met hun vriendschappen.

In plaats daarvan hing de tevredenheid over de relatie af van specifieke positieve eigenschappen. Vriendschappen bloeiden op als mensen emotioneel stabiel, plichtsgetrouw en meegaand waren, ongeacht of de vriend diezelfde eigenschappen had. De subjectieve ervaring dat een vriend betrouwbaar en warm was, was veel belangrijker dan een overeenkomend persoonlijkheidsprofiel.

De ‘perfecte match’ opnieuw gedefinieerd

Deze resultaten suggereren dat de druk om een ‘perfecte match’ in een vriend te vinden, onnodig is. In plaats van op zoek te gaan naar een spiegelbeeld van jezelf, raadt het onderzoek aan om je te richten op mensen die aardig en consistent zijn. Hoewel er in sociale kringen wel wat overeenkomsten kunnen bestaan, zijn gedeelde eigenschappen niet de belangrijkste drijfveer die een blijvende band in stand houdt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief