In het kort

• AI‑fouten lagen ten grondslag aan de misleidende beweringen over de verhouding tussen politici en burgers in België.
• Betrouwbare gegevens tonen aan dat de dichtheid aan politieke mandaten in België eigenlijk onder het EU-gemiddelde ligt.
• Ruime telmethoden hebben de cijfers opgeblazen door ook bescheiden lokale vergoedingen mee te tellen.

Een veel gedeelde infographic op sociale media zoals LinkedIn en X beweert dat België een abnormaal hoog aantal betaalde politici heeft in vergelijking met zijn buurlanden. De afbeelding suggereert een verhouding van één betaalde politicus per 371 burgers, wat ver boven het vermeende Europese gemiddelde van één per 2.630 mensen ligt. Er zijn echter aanwijzingen dat deze cijfers misleidend zijn en waarschijnlijk het gevolg zijn van ‘hallucinaties’ van artificiële intelligentie. Dat meldt VRT NWS.

Twijfelachtige gegevensbronnen

De bronnen die in de afbeelding worden genoemd, zijn hoogst verdacht. Een van de genoemde bronnen, The Parliamentarian, richt zich op het Britse Gemenebest en geeft geen gegevens over politieke functies in de Europese Unie.

Bovendien is PopulationData.net geen actieve website meer. Deze tegenstrijdigheden wijzen erop dat de AI de vergelijkende gegevens voor andere Europese landen waarschijnlijk verzonnen heeft.

Europese vergelijkingen

Als je naar betrouwbare gegevens kijkt, loopt België op dit gebied niet voorop in Europa. Een rapport uit 2021 van het Europees Comité van de Regio’s plaatste België in het midden van het peloton. Uit dit onderzoek bleek dat België één betaald politiek mandaat per 775 inwoners heeft, wat eigenlijk lager is dan het EU-gemiddelde van één per 385. Frankrijk staat daarentegen bovenaan, met slechts 134 inwoners per betaald mandaat vanwege het enorme aantal gemeenteraadsleden.

Ook een analyse uit 2020 van het Local Councils Network plaatste België in het midden, met een verhouding van 880 inwoners per mandaat.

Analyse van de verhouding

Het specifieke cijfer van 371 inwoners per politicus lijkt afkomstig te zijn uit een onderzoek uit 2024 door Itinera en UCLouvain, waarin 31.806 betaalde mandaten werden geteld.

Dit aantal is echter te hoog voor internationale vergelijkingen, omdat het functies omvat die andere landen niet meetellen, zoals kabinetsleden, OCMW-vertegenwoordigers en mensen die werkzaam zijn bij intergemeentelijke bedrijven.

Rol van lokaal bestuur

Het overgrote deel van deze functies, zo’n 90 procent, bevindt zich op gemeentelijk niveau. Hieronder vallen 16.391 gemeenteraadsleden, van wie velen ook intergemeentelijke functies bekleden.

Het is ook belangrijk om op te merken dat de meeste van deze lokale bestuurders geen volledig salaris ontvangen, maar een bescheiden presentiegelduitkering. Daarom klopt de bewering niet dat België een uitschieter is wat betreft betaald politiek personeel.

(mv)

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief