In het kort
- Een geradicaliseerde man heeft één persoon gedood en 29 anderen verwond tijdens een aanslag op een Pride-evenement.
- Door clementie van de rechter kon de dader de gevangenis ontlopen, ondanks zijn verleden van extremisme.
- Oppervlakkige medewerking belemmerde het deradicalisatieprogramma om de dreiging goed in te schatten.
De autoriteiten in Berlijn liggen onder vuur nadat een verdachte aanvaller, de 21-jarige Abdul B., een dodelijke aanslag pleegde op Pride-bezoekers.
De dader, die door de politie werd neergeschoten tijdens een klopjacht nadat hij agenten met een mes had willen aanvallen, stond al eerder bij de politie bekend. Zijn acties leidden tot één dode en 29 gewonden toen hij met zijn auto op een menigte inreed en een mes tegen slachtoffers gebruikte.
Geschiedenis van radicalisering
Abdul B.’s criminele verleden en radicalisering begonnen al vroeg. Hij werd in Berlijn geboren als zoon van Libanese ouders en kreeg op zijn 16de voor het eerst te maken met justitie vanwege diefstal en mishandeling. In de jaren daarna verschoof zijn pad steeds meer richting extremisme, wat ertoe leidde dat hij halverwege 2024 propaganda van Islamitische Staat op sociale media deelde.
In 2025 deed hij twee mislukte pogingen om via Turkije en Libanon naar Syrië te reizen om zich bij de terroristische organisatie aan te sluiten. Na een korte gevangenisstraf in Libanon wegens het aanzetten tot sektarische conflicten, werd hij bij zijn terugkeer in Duitsland aangehouden.
Milde straf en toezicht
Ondanks dat het Openbaar Ministerie bijna drie jaar gevangenisstraf eiste voor het voorbereiden van een ernstig geweldsmisdrijf, legde de rechtbank in mei een voorwaardelijke straf van één jaar en tien maanden op. Deze clementie werd toegeschreven aan de tijd die hij al in hechtenis had doorgebracht en zijn kennelijke bereidheid om IS af te zweren. Hij werd vrijgelaten op voorwaarde dat hij onder toezicht een deradicaliseringsprogramma zou volgen. Zelfs een huiszoeking in juli in verband met mogelijke wapenovertredingen leverde niets op, omdat er alleen een speelgoedpistool werd gevonden.
Het deradicaliseringsproces werd begeleid door het Geweldpreventienetwerk (VPN). Directeur Thomas Mücke merkte op dat Abdul B. tijdens zijn eerste sessies weliswaar beleefd en beheerst overkwam, maar dat dit terughoudende gedrag de specialisten juist belette een echte band met hem op te bouwen.
Discussie over nalatigheid van de overheid
Hoewel het ministerie van Binnenlandse Zaken de gebeurtenis heeft bestempeld als een islamistische terreuraanslag, waarschuwen experts zoals Holger Schmidt dat het voorbarig is om de aanpak van de overheid in deze zaak als nalatig te bestempelen. Gedetailleerde informatie, zoals het specifieke dreigingsniveau dat aan de verdachte was toegekend en zijn exacte rol in het voertuig tijdens de aanslag, is nog steeds niet beschikbaar.
