In het kort

• Icoonen uit de popcultuur stellen sigaretten voor als hippe accessoires.
• Nostalgie en rebellie drijven Gen Z naar schadelijke gewoontes.
• Voorvechters van de volksgezondheid dringen er bij media-makers op aan om roken te denormaliseren.

Ondanks dat het tabaksgebruik onder Amerikaanse jongeren en volwassenen al decennia lang daalt, zorgt een nieuwe trend in de populaire media ervoor dat sigaretten weer als modieuze accessoires worden gezien. Bekende figuren zoals Dua Lipa en Kylie Jenner laten roken zien als onderdeel van hun publieke imago, wat bijdraagt aan een heropleving van de gewoonte als stijlstatement. Dat meldt AFP.

Gegevens van Style Analytics laten een flinke piek zien in zoekopdrachten naar „rookhoudingen“ onder Gen Z-gebruikers op Pinterest, terwijl socialmedia-accounts zoals „Cigfluencers“ beelden verzamelen van beroemdheden die een sigaret opsteken, waardoor de aantrekkingskracht van deze look nog verder wordt versterkt.

Zorgen voor de volksgezondheid

Volksgezondheidsexperts zijn gealarmeerd door deze verschuiving en stellen dat het verheerlijken van tabak jarenlange vooruitgang ondermijnt. Jessica Rath van het Truth Initiative wijst erop dat het verheerlijken van roken in films – waaronder het merendeel van de recente Oscar-genomineerden – de kans aanzienlijk vergroot dat jongeren gaan roken of moeite hebben om te stoppen. Brian King van de Campaign for Tobacco-Free Kids sluit zich aan bij deze zorgen en merkt op dat de trend een ernstig risico vormt voor de volksgezondheid.

Psychologie van nostalgie en rebellie

Deze heropleving wordt deels toegeschreven aan nostalgie naar de jaren 90 en het begin van de jaren 2000, een periode waarin roken sociaal meer geaccepteerd was. Dit zie je duidelijk terug in recente media, zoals de serie Love Story, waarin de rookgewoonten van Carolyn Bessette worden afgebeeld. Sommige analisten suggereren dat de ‘rokeresthetiek’ fungeert als een vorm van rebellie tegen de moderne druk om perfect ‘geoptimaliseerd’ te zijn, vooral in een tijd van wereldwijde instabiliteit en een toenemende crisis op het gebied van geestelijke gezondheid. Veel jongeren denken ten onrechte dat nicotine helpt bij het omgaan met stress en angst, terwijl het deze problemen juist kan verergeren.

Invloed van de industrie en hiaten in de regelgeving

Bovendien heeft de opkomst van alternatieve nicotineproducten zoals e-sigaretten en nicotinezakjes de aandacht afgeleid van de gevaren van traditionele brandbare sigaretten. Deze verschuiving in focus, in combinatie met bezuinigingen van de overheid op programma’s om te stoppen met roken en het uitblijven van een verbod op mentholsigaretten, heeft een gat in de preventie achtergelaten. De tabaksindustrie blijft flink investeren in promotie en geeft zo’n 1 miljoen dollar per uur uit aan marketing, hoewel de mate waarin ze betrokken zijn bij de ‘cigfluencer’-trend nog onduidelijk is.

Strategieën voor denormalisering

Om dit tegen te gaan, zeggen voorstanders dat roken ‘gedenormaliseerd’ moet blijven. Naast traditionele maatregelen zoals belastingverhogingen en openbare rookverboden stelt Rath voor om samen te werken met de entertainmentindustrie om waarschuwingen op het scherm op te nemen, vergelijkbaar met die voor zelfmoordpreventie. Door het aantal rookscènes te verminderen en in plaats daarvan de realiteit van stoppen met roken te tonen – zoals in de serie The Bear – kunnen makers van media helpen de huidige trend van verheerlijking te keren.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief