In het kort

• Intense emotionele stress tijdens het sporten werkt als een katalysator voor hartproblemen bij mensen die daar vatbaar voor zijn.
• Spannende wedstrijden zorgen voor een flinke stijging van het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp door hartklachten.
• Ongezond gedrag en onderliggende aandoeningen vergroten de fysieke risico’s van fan-zijn.

Het verband tussen spannende sportevenementen en hart- en vaatgezondheid is al jaren onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. Bij wedstrijden waar veel op het spel staat, zoals nu de WK-wedstrijden, hebben onderzoekers gekeken of de psychologische druk van voetbal daadwerkelijk hartaanvallen kan uitlokken. Hoewel sport niet de primaire oorzaak is van hartfalen, wijst onderzoek erop dat het als katalysator kan werken bij mensen die al vatbaar zijn voor hartproblemen.

Fysiologie van passie

Als fans tijdens een wedstrijd extreme passie voelen, ondergaat hun lichaam aanzienlijke fysiologische veranderingen. Er is een opvallende stijging van de bloeddruk, de hartslag en de afgifte van stresshormonen zoals cortisol en adrenaline. Voor de gemiddelde gezonde kijker zijn deze pieken van korte duur en onschadelijk. Maar voor mensen met bestaande hartaandoeningen of meerdere gezondheidsrisicofactoren kan deze plotselinge emotionele piek mogelijk een ernstige medische crisis veroorzaken.

Wetenschappelijk onderzoek heeft dit verband keer op keer aangetoond. Na het WK van 2006 in Duitsland bleek uit een toonaangevend onderzoek in het New England Journal of Medicine dat er op wedstrijddagen een piek was in het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp door hartklachten. De kans op een hart- of vaatincident was tijdens deze spannende wedstrijden bijna drie keer zo groot als op dagen zonder wedstrijden. Soortgelijke patronen zijn waargenomen bij andere internationale toernooien, vooral tijdens de zenuwslopende spanning van strafschoppenseries of verlengingen.

Inzichten uit draagbare technologie

Moderne technologie heeft meer inzicht gegeven in dit fenomeen. Een recent onderzoek van de Duitse Universiteit van Bielefeld gebruikte smartwatches om meer dan 200 supporters te volgen. Uit de gegevens bleek dat fysiologische stress en hartslag tijdens intense wedstrijden sterk stegen, waarbij de sterkste reacties werden waargenomen bij de meest toegewijde fans en bij degenen die de wedstrijden live bijwoonden in plaats van thuis te kijken.

Versterkende risicofactoren

Cardiologen wijzen erop dat de wedstrijd zelf zelden de enige boosdoener is. Het gevaar neemt toe wanneer emotionele schommelingen gepaard gaan met ongezond gedrag dat vaak voorkomt bij het kijken naar sport, zoals roken, overmatig alcoholgebruik, slecht slapen en zware maaltijden. Wanneer deze factoren samengaan met onderliggende aandoeningen zoals diabetes of ongecontroleerde hoge bloeddruk, neemt het risico op hypertensieve crises, hartritmestoornissen of hartinfarcten toe.

Ondanks deze bevindingen zeggen medische professionals zoals dr. José Abellán dat de meeste fans niets te vrezen hebben. Voor de algemene bevolking vormt het genieten van een wedstrijd geen gevaar voor de gezondheid. Toch wordt mensen met een voorgeschiedenis van hartaandoeningen aangeraden om hun medicatie te blijven innemen, excessen te vermijden en alert te blijven. Waarschuwingssignalen – zoals ongemak in de kaak of arm, kortademigheid, pijn op de borst of hevig zweten – moeten onmiddellijk worden aangepakt, aangezien omgevingen met veel stress de laatste trigger kunnen zijn voor een kwetsbaar hart.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief