In het kort

• Persoonlijkheidskenmerken bepalen of mensen muziek gebruiken voor persoonlijke bezinning of voor sociale contacten.
• Extraverte mensen geven de voorkeur aan energieke genres en gezamenlijke luisterervaringen.
• Oudere mensen hebben een sterkere voorkeur voor sociale luisterervaringen dan jongeren.

De relatie tussen iemands persoonlijkheid en muziekconsumptie is veelzijdig en bestaat uit een mix van emotionele, esthetische en sociale factoren. Hoewel muziek een bijna universele menselijke ervaring is, verschilt de context waarin mensen ervoor kiezen om te luisteren – in je eentje of in een groep – aanzienlijk. Hoewel moderne technologie zoals koptelefoons ervoor heeft gezorgd dat steeds vaker in je eentje wordt geluisterd, blijft er een hardnekkig menselijk verlangen bestaan om luisterervaringen met anderen te delen. Dat meldt Psychology Today.

Het meten van de luisterervaring

Onderzoek door Alessandro Ansani en zijn team aan de Universiteit van Jyväskylä had tot doel deze voorkeuren te kwantificeren door de Individual and Social Music Listening Scale (ISMUS-LI) te ontwikkelen. Met dit instrument kunnen mensen beoordelen in hoeverre ze de voorkeur geven aan solitair luisteren – waarbij muziek vaak een gevoel van eenheid en diepe emotie oproept – of aan sociaal luisteren, waarbij de band met anderen het algehele luisterplezier vergroot.

Invloed van leeftijd en voorkeur

Uit de resultaten van het onderzoek bleek dat deelnemers over het algemeen de voorkeur gaven aan alleen luisteren. Interessant genoeg werd er een verband gevonden tussen toenemende leeftijd en een grotere voorkeur voor sociaal luisteren.

Dit suggereert dat jongere mensen wellicht meer leunen op solitaire muziekervaringen om hun ontluikende identiteit te ontdekken en te verkennen.

Persoonlijkheidskenmerken en genrekeuzes

Persoonlijkheidskenmerken speelden een doorslaggevende rol bij deze voorkeuren. Zoals verwacht voelden extraverte mensen zich meer aangetrokken tot gezamenlijke luisteromgevingen, terwijl mensen met een hoge mate van neuroticisme de voorkeur gaven aan eenzaamheid, waarbij ze muziek waarschijnlijk gebruikten als middel om in hun eentje na te denken.

De onderzoekers merkten ook op dat mensen die graag in gezelschap luisteren vaker ‘muzikale alleseters’ zijn, die zich aangetrokken voelen tot hedendaagse, energieke en dansbare genres zoals rap, R&B en pop.

Psychologie van auditieve verbinding

Uiteindelijk is de manier waarop iemand met muziek omgaat een weerspiegeling van zijn of haar psychologische gesteldheid. Voor de introverte of neurotische persoon fungeert muziek als een katalysator voor zelfreflectie en het verwerken van emoties.

Voor de extraverte persoon is muziek een sociaal smeermiddel dat interpersoonlijke banden versterkt. De voldoening die je uit muziek haalt, hangt dus niet alleen af van de kwaliteit van de kunst zelf, maar ook van hoe goed de luisteromgeving aansluit bij de persoonlijkheid van de luisteraar.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief