In het kort

• De Waalboog biedt gespecialiseerde huisvesting voor ouderen met complexe verslavingen.
• Bij begeleid middelengebruik staat de kwaliteit van leven van de patiënt voorop, boven gedwongen ontwenning.
• Geïntegreerde medische zorg vult het gat tussen verpleeghuizen en psychiatrische klinieken.

Een nieuwe woonvoorziening van De Waalboog in Nijmegen vult een belangrijke leemte in de Nederlandse zorg. Dat meldt NOS. De instelling biedt gespecialiseerde zorg aan ouderen met een verslaving. Het gaat om mensen met complexe psychische en lichamelijke problemen. Zij worden vaak geweigerd in gewone verpleeghuizen. Tegelijk zijn ze te kwetsbaar voor een psychiatrisch ziekenhuis of een klassiek verslavingscentrum.

Zorg met gecontroleerd gebruik van middelen

Binnen deze instelling is middelengebruik niet verboden, maar wel strikt geregeld. Bewoners krijgen onder toezicht doses cannabis, alcohol of vervangende medicatie zoals methadon. Volgens arts Ewoud de Jong gebruiken sommige bewoners veel van deze middelen, maar het personeel spreekt samen met hen duidelijke afspraken af over tijdstip en hoeveelheid. Zo worden de middelen gecontroleerd toegediend.

Een bewoner, een 59-jarige vrouw die vroeger verslaafd was aan heroïne en cocaïne, zegt dat deze aanpak uniek is. In de meeste andere woonzorgcentra zou het volgens haar niet mogelijk zijn om op vaste momenten methadon te krijgen. Naast hun behandeling hebben bewoners ook veel vrijheid. Sommigen gaan overdag naar het stadscentrum, anderen blijven liever rustig op hun balkon.

Nieuwe aanpak voor ouderen met verslavingsproblemen

Om een hoge zorgkwaliteit te garanderen, combineert De Waalboog geriatrische kennis met expertise van externe psychiaters en verslavingsspecialisten. Het personeel evalueert elke bewoner wekelijks. Het belangrijkste doel is de levenskwaliteit verbeteren via gecontroleerd gebruik, niet via gedwongen ontwenning. Herstel is daarbij een mogelijk resultaat, maar geen voorwaarde voor opname.

Dit model speelt in op een bredere trend in Nederland. Gegevens uit het LADIS-systeem laten zien dat middelenmisbruik onder ouderen, zoals alcohol en opioïden, toeneemt. Ook het Centraal Bureau voor de Statistiek meldt dat een groot deel van politie-interventies bij “onverklaarbaar gedrag” 65-plussers betreft. Professor Bianca Buurman zegt dat deze aanpak inspeelt op een duidelijk probleem: verpleeghuizen hebben vaak te weinig psychiatrische kennis, terwijl geestelijke gezondheidszorginstellingen niet goed zijn uitgerust voor lichamelijke zorg bij ouderen.

Artsen waarschuwen voor te soepele aanpak

Ondanks de mogelijke voordelen waarschuwen sommige artsen voor voorzichtigheid. Wilco Sliedrecht, hoofd van de Vereniging voor Verslavingsgeneeskunde, zegt dat verslaving vaak ontstaat als een manier om met een gebrek aan zingeving om te gaan. Daarom moeten zorgverleners volgens hem ook zinvolle alternatieven bieden voor middelengebruik. Hij pleit voor halfjaarlijkse evaluaties om te kijken of afbouw of herstel mogelijk is. Ook moeten onderliggende problemen, zoals trauma en depressie, beter worden aangepakt. De Nederlandse Vereniging voor Geestelijke Gezondheidszorg zegt dat volledige abstinentie niet altijd haalbaar is. Toch moet het doel blijven om verdere gezondheidsschade zoveel mogelijk te beperken.

RH

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief