In het kort

• De menselijke persoonlijkheid ontwikkelt zich je hele leven lang.
• Karaktereigenschappen fluctueren net zo sterk als je inkomen.
• De ‘illusie van het einde van de geschiedenis’ maakt dat mensen hun eigen voortdurende verandering niet zien.

Recente bevindingen, gepubliceerd in Communications Psychology, zetten vraagtekens bij de al lang bestaande overtuiging dat de menselijke persoonlijkheid stabiliseert zodra je volwassen bent.

Een uitgebreid onderzoek onder tienduizenden deelnemers laat zien dat individuele karaktereigenschappen veranderlijk blijven en zich gedurende je hele leven blijven ontwikkelen, veel meer dan eerder werd aangenomen.

Onderzoeksmethode

Om tot deze conclusie te komen, analyseerden wetenschappers de ‘Big Five’-dimensies van de persoonlijkheid: openheid, consciëntieusheid, extraversie, vriendelijkheid en neuroticisme. De onderzoekers vergeleken de veranderingen in deze eigenschappen met externe levensfactoren, zoals sociale betrokkenheid, lichamelijk welzijn en financieel inkomen.

Meten van persoonlijkheidsveranderingen

Uit de gegevens blijkt dat persoonlijkheidsveranderingen in hetzelfde tempo plaatsvinden als veranderingen in inkomen. Zo bleek consciëntieusheid een van de meest wisselende eigenschappen te zijn, met schommelingen die net zo groot zijn als die in iemands algemene tevredenheid met het leven of het gevoel van eenzaamheid.

Ook eigenschappen als positiviteit, openheid en extraversie vertoonden in de loop van je leven een aanzienlijke afname, net zoals de tevredenheid over je salaris vaak verandert.

Illusie van een vaste persoonlijkheid

Ondanks deze voortdurende veranderingen zijn mensen zich over het algemeen niet bewust van hun eigen ontwikkeling. Hoewel je je lichamelijke gezondheid in de loop van de tijd goed kunt bijhouden, onderschat je steevast hoezeer je persoonlijkheid verandert.

Deze cognitieve vertekening staat bekend als de ‘einde-van-de-geschiedenis’-illusie: je erkent je groei in het verleden, maar denkt ten onrechte dat je huidige zelf de definitieve versie van je identiteit is.

Persoonlijke identiteit herdefiniëren

Uiteindelijk wijst dit erop dat veelgebruikte uitdrukkingen die een vast karakter benadrukken – zoals ‘zo ben ik nu eenmaal’ – niet kloppen. Hoewel deze veranderingen geleidelijk plaatsvinden in plaats van ineens, kan iemands karakter op zijn negentigste fundamenteel anders zijn dan toen hij jong was.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief