In het kort

• Vrouwen maken nu 46,6 procent uit van alle vrije beroepen.
• Jongere generaties lopen voorop in deze verschuiving naar professionele autonomie.
• Gespecialiseerde opleidingen en een afnemende kloof in arbeidsvoorwaarden zorgen voor deze groei.

De kloof tussen mannen en vrouwen in vrije beroepen verdwijnt snel. Volgens een analyse van HR-expert Acerta op basis van gegevens van het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen voor Zelfstandigen (RSVZ) maken vrouwen nu 46,6 procent uit van alle vrije beroepen. Dit is een gestage stijging ten opzichte van 41,6 procent twintig jaar geleden en een nog sterkere stijging ten opzichte van de 37,9 procent die in het jaar 2000 werd geregistreerd.

Recordgroei dankzij vrouwen

Het totale aantal vrije beroepen in het land heeft een recordhoogte bereikt: in 2025 waren dat er 458.864, na een jaarlijkse stijging van meer dan 15.000 mensen. Deze groei wordt vooral aangedreven door vrouwen, waarvan het aantal met 3,9 procent is gestegen ten opzichte van 2024.

Op dit moment is bijna de helft van alle vrouwelijke ondernemers, 44,9 procent, werkzaam in vrije beroepen, een flinke sprong ten opzichte van de 26,5 procent van twintig jaar geleden. Daarentegen is slechts 28,8 procent van de mannelijke zelfstandigen in deze functies actief.

Generatie- en regionale verschuivingen

Generatieverschillen zijn vooral duidelijk: bij vrije beroepen onder de 30 jaar zijn er nu meer vrouwen dan mannen, met een aandeel van 54,9 procent. Ook regionale verschillen zijn zichtbaar: in Franstalig België bedraagt het aandeel vrouwen 49,5 procent.

Katrien Jonckheer van Acerta schrijft deze trend toe aan verschillende factoren. “Vrouwen kiezen steeds vaker voor beter betaalde, gespecialiseerde loopbanen en volgen universitaire opleidingen die rechtstreeks leiden tot vrije beroepen”, klinkt het.

Er is ook een merkbare mentaliteitsverandering gaande: steeds meer vrouwen hechten meer waarde aan professionele autonomie en intellectuele expertise. Bovendien is het verschil in sociale zekerheidsuitkeringen tussen werknemers en zelfstandigen kleiner geworden, waardoor de overstap naar zelfstandig werken minder riskant is geworden.

Sectorspecifieke trends

Terwijl mannen nog steeds vaak kiezen voor banen in de kunst en techniek, zijn vrouwen sterk vertegenwoordigd als apothekers, paramedici en dierenartsen. Om precies te zijn: vrouwen maken nu 59,5 procent uit van alle dierenartsen.

Andere sectoren waar het aantal vrouwelijke beroepsbeoefenaars toeneemt, zijn onder meer notarissen en gerechtsdeurwaarders. De meest opvallende relatieve groei van de afgelopen tien jaar heeft plaatsgevonden op het gebied van kunst, literatuur en diverse intellectuele dienstverlening.

Omgaan met wettelijke vereisten

Omdat vrije beroepen vaak gepaard gaan met strenge wettelijke vereisten, ethische codes en verplichte lidmaatschappen bij beroepsorganisaties, en soms commerciële activiteiten verbieden, is goed advies echt een aanrader voor wie zijn praktijk begint.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief